به دست‌آوردن غیرممکن‌ها
مارگارت آتوود در گفت‌وگو با مجله ورایتی از باور خود به فمینیسم گفت

اگر فکر می‌کنید نویسندگی در سال ۲۰۱۸ کاری دشوار است کافی است دورانی را تصور کنید که مارگارت آتوود کار خود را در آن روزگار آغاز کرد. آتوود در توصیف آن روزها از یک عبارت مشخص استفاده می‌کند: «غیر ممکن بود!» نویسنده مشهور در ادامه گفت: «دهه ۱۹۵۰ میلادی بود. کارم را در کانادا شروع کردم. هیچ فرصتی وجود نداشت. فکر ‌کردم باید کار روزانه‌ داشته باشم.» برنامه‌ریزی می‌توانست او را به «دنیل استیل» جدیدی تبدیل کند. آتوود در این باره می‌گوید: «فکر کردم که عاشقانه‌های واقعی و صادقانه‌ای خواهم نوشت. در این مسیر تلاش نیز کردم. اما خب موفق نشدم. هجده سال بیشتر نداشتم. توان نوشتن پلات‌های کوتاه را داشتم اما نمی‌توانستم آنها را به صورت فرآیند درآورم. این اتفاق در عصر نقطه‌ها رخ داد. روی کاناپه اتفاقی رخ می‌دهد اما بعد…» مکث می‌کند و سپس ادامه می‌دهد: «نقطه، نقطه، نقطه، از پسش بر نمی‌آمدم.»

آتوود یکی از پنج زن پر افتخاری است که نامش در فهرست زنان قدرتمند مجله ورایتی قرار دارد. او در ضیافت ناهار روز ۱۳ آوریل همراه با چهار برگزیده دیگر شرکت کرد. به همین مناسبت نویسنده کانادایی با ورایتی گفت‌وگو کرده و از رازهای سریال «سرگذشت ندیمه» گفته که بر اساس اثر کلاسیک دوگانه او در سال ۱۹۸۵ ساخته شده است. همچنین آتوود یادآور شده است که چرا باید تعریف دقیقی از فمینیسم در جهان امروز وجود داشته باشد.

– خاطره‌ای از اولین دست‌نویس «سرگذشت ندیمه» در ذهن دارید؟

نوشتنش را از سال ۱۹۸۴ در برلین غربی آغاز کردم. آن روزها دیوار برلین همچنان سرپا بود. چون من کانادایی بودم اجازه داشتم به برلین شرقی، چکسلواکی و لهستان سفر کنم. همه این سرزمین‌ها، کشورهایی با «پرده آهنین» بودند. سیاستی که آنها را از باقی دنیا جدا می‌کرد. این فضا قطعا بر کتاب تاثیرگذار بود. مخصوصا وقتی مردم تمایلی به گفت‌وگو با شما نداشتند؛ حداقل تا زمانی که بتوانند کاملا اعتماد کنند. مدتی بود که به این کتاب فکر کرده بودم. بریده‌های روزنامه‌های آن روزها را جمع می‌کردم. آن روزها از اینترنت خبری نبود.

– نام اصلی که برای کتاب در نظر گرفته بودید چه بود؟

ابتدا فکر کردم که نام شخصیت اصلی را روی کتاب بگذارم. اما بعد فکر کردم که برای خوانندگان چندان جذاب نیست. Offred نام شخصیت بود. ابتدا چند نام را انتخاب کردم و مقابلم گذاشتم تا ببینم کدام یک خوش آواتر است. در نهایت این اسم را انتخاب کردم.

– آیا عنوان تحت تاثیر جفری چاسر (شاعر، نویسنده، فیلسوف و سیاست‌مدار انگلیسی) قرار دارد؟

بله حتما. چاوسر را دوست دارم.

– به نظر خودتان آیا «سرگذشت ندیمه» داستانی فمینیستی است؟

منظورتان چیست. انواع فمینیسم را جست‌وجو کنید. پنجاه‌تایی می‌شود. یعنی من داستان را به صورت روایتی که زنی در مرکز آن است می‌دیدم؟ بله. این به معنی داشتن نگاه فمینیستی است؟ بله. اما اگر منظور شما نوع خاصی از فمینیسم است، باید بگویم تعریف مشخصی از آن وجود ندارد. همیشه از مردم می‌پرسم که منظور شما کدام نوع است. من هرگز چک سفید برای کسی امضا نمی‌کنم و دوست دارم بدانم که امضای من پای چه تعهدی قرار می‌گیرد.

– فکر می‌کنید این مسئله مشکلی است؟

بله. چون وقتی شما از من بپرسید که نگاه فمینیستی داری و من بگویم بله. نگاه برخی کسانی که خود را فمینیست می‌دانند با تعاریف متفاوت به اثر جلب می‌شود. در حالی که من آن تعاریف را قبول ندارم. این موضوع مانند «مسیح» است. مسیحی که پاپ می‌گوید؟ مسیح مورد نظر انجیل یا مسیح «توماس بکت»؟ درباره کدام حرف می‌زنیم؟

– تعریف شما از فمینیسم چیست؟

هنوز در موردش تصمیم نگرفتم. برای من فمینیسم چیزی است که به ایجاد برابری حقوق زنان کمک می‌کند و راه زیادی برای رسیدن به آن پیش رو داریم. در مورد برابری نیز مقصود من برابری در مقابل قانون، برابری سیاسی و اجتماعی است.

محسن حسینی ۲۸ فروردین ۹۷ مصاحبه

دیدگاه‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *